Begeleiding Startende Leraren – Regio Utrecht

Colleges volgen aan UU of HU

Startende leraren die deelnemen aan het project Een sterk begin zijn van harte welkom bij geselecteerde didactiekcolleges van de lerarenopleiding van de UU en colleges van de HU. Het is goed om ook in het begin van je carrière stil te staan bij de theorie om deze theorie vervolgens aan je eigen lespraktijk te koppelen.
UU-en HU-colleges 2018 – 2019

24 september 2018 – Lezing Peter Teitler over lessen in orde

‘Je bent een geboren leraar of je bent het niet’, luidt het vooroordeel. Bij goed lesgeven en een band met de klas opbouwen hoort ook orde houden in de klas en in de school als geheel. Leerlingen blijken ook het best te presteren in een geordende en veilige omgeving. Gelukkig valt orde houden voor een groot deel te leren. In deze lezing zal Peter Teitler aan de hand van zijn boeken: “lessen in orde” handvatten bieden om een stimulerend werk- en leerklimaat te ontwikkelen in jouw klas.

8 oktober 2018 – Sociaal klimaat, theorie, empirie en praktijk door Jan van Tartwijk

Aan de Universiteit Utrecht wordt sinds 1980 onderzoek gedaan naar het interpersoonlijke aspect van het leraarschap. Dit onderzoek heeft er mede toe geleid dat een van de zeven competenties die in de wet als beroepsvereiste voor leraren geldt de interpersoonlijke is. Vanuit een systeembenadering van communicatie is het model voor interpersoonlijk leraarsgedrag ontwikkeld. De daarbij behorende vragenlijst voor interpersoonlijk leraarsgedrag is in meer dan 25 talen beschikbaar en in totaal zijn meer dan een miljoen vragenlijsten aan leerlingen en leraren afgenomen. Onderwerpen die bestudeerd zijn betreffen onder meer de kwaliteit van de leraar-leerlingrelatie, verschillen in percepties van leerlingen en leraar, de verbanden tussen de leraar-leerlingrelatie en gedrag van leerlingen en leraar in de klas, denkbeelden van leraren over hun relaties met leerlingen en de ontwikkeling van de relatie tijdens de beroepscarrière. In het college wordt dieper ingegaan op de opbrengsten van die 35 jaar onderzoek naar het interpersoonlijk aspect van het docentschap. Aan de hand van interesses en vragen van de studenten worden verschillende onderwerpen behandeld.

8 oktober 2018 – Jongens/meisjes gekoppeld aan motivatie door Henno Oldenbeuving

Jongeren en motivatie voor school lijken soms moeilijk samen te gaan. Hoe werkt motivatie en hoe kun je een rol spelen bij het aanboren van motivatie? Het gaat om een verwachtingsvolle houding in het gehele proces, maar hoe werkt dat? Wat is het verschil tussen een statische- en een groei-mindset?
Iedereen heeft talenten, maar hoe haal je het optimale uit de potentie? Excelleren lijkt steeds meer een thema van deze tijd, maar hoe laat je de leerlingen focussen in een veranderende maatschappij met zo’n grote informatiestroom?

12 november 2018 – Leerlingzorg en onderwijsorganisatie door Rob Mioch

In dit college staat Rob Mioch stil bij de leerlingenzorg op scholen en de rol van de docent. Dit zetten we af tegen de maatschappelijke ontwikkelingen omtrent leerlingenzorg en de inrichting van de school als organisatie. In het college wordt afwisselend de praktijk en theorie belicht.

19 november 2018 – Ontwikkelingspsychologie door Marcel van Aken

Het gaat hierbij om aspecten van individuele ontwikkeling (zoals biologische aspecten, maar ook moraliteit en identiteit) en direct daaraan gekoppeld aspecten van de sociale omgeving (zoals bv. een toenemende autonomie ten opzichte van ouders en een toenemend belang van relaties met leeftijdgenoten). Belangrijke vragen bij de ontwikkeling tijdens de adolescentie kunnen worden geformuleerd op twee gebieden: enerzijds duidelijk ontwikkelingspsychologische vragen met betrekking tot stabiliteit, verandering en voorlopers van de ontwikkeling tijdens de adolescentie; anderzijds vragen met betrekking tot de processen die bij deze stabiliteit en verandering een rol spelen: de wederkerige beïnvloeding van individuele kenmerken aan de ene en omgevingskenmerken aan de andere kant. In dit college zal ingegaan worden op de adolescentie als een karakteristieke ontwikkelingsperiode. Aan de orde komen onder andere de ontwikkelingstaken tijdens de adolescentie en de ontwikkelingen op diverse domeinen, waaronder de lichamelijke ontwikkeling, de ontwikkeling van de hersenen en de ontwikkeling van moraliteit en autonomie. Daarnaast wordt ingezoomd op de rol van leeftijdgenoten bij deze ontwikkeling, zowel in dyadische relaties (vriendschappen), als in groepsrelaties (schoolklassen).

26 november 2018 – Onderwijs en samenleving, jeugdsociologie door Jan van Tartwijk

De afstand tussen school en de leefwereld van jongeren is soms groter dan docenten denken. Wat ze buiten de school doen en meemaken speelt een grote rol inde keuzes die ze maken. Bovendien is voor sommige leerlingen de figuurlijke afstand tot school groter dan voor anderen. Ze zijn minder of niet vertrouwd met de ongeschreven regels en doelen van de school. De uitdaging is om de school zo in te richten dat ook deze kinderen zich thuis voelen op school en het beste uit zichzelf kunnen halen. In dit college gaan we in op het probleem van systeemscheiding. In hoeverre is school voor leerlingen een wereld apart, naast de “echte” wereld buiten school? Wat zijn achterliggende mechanismen? Hoe kan de school de verbinding leggen?

10 december 2018 – Burgerschap door Jan Maarten Praamsma en Bjorn Wansink

Het vormen van álle leerlingen tot mondige burgers die weten waar ze over praten is in feite één van de belangrijkste opgaven van al het Algemeen Vormend Onderwijs. Scholen zijn sinds februari 2006 zelfs wettelijk verplicht een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van actief burgerschap en sociale integratie. Burgerschapsvorming kan in alle vakken terugkomen, maar het is geen apart vak. Als zodanig is het de verantwoordelijkheid van de gehele school. In dit college gaan we in op de vraag op welke manier we op school leerlingen voorbereiden op het functioneren in een multiculturele, kennisintensieve, (post)moderne samenleving. Meer specifiek gaat het daarbij om de vraag hoe we leerlingen leren omgaan met botsingen tussen levensbeschouwingen en waardensystemen? Tot slot komen we dan terug op de vraag naar de (burgerschaps)vormende waarde van het curriculum om een antwoord te vinden op die indringende vraag: ‘Mevrouw, meneer, waarom moeten we dit eigenlijk leren?

10 december 2018 – Seksuele ontwikkeling door de Rutgers Stichting

Ook dit schooljaar zijn startende leraren die deelnemen aan het project Een sterk begin welkom bij gastcolleges van de HU. Op maandag 10 december staat een lezing over seksualiteit op het programma, door de Rutger Stichting. BSL-Utrecht wil iedere startende leraar graag nadrukkelijk erop wijzen dat deze lezingen erg waardevol zijn.

7 januari 2019 – De zes rollen van de leraar door Martie Slooter

4 februari 2019 – Passend onderwijs door Elzeline Bergisch

18 februari 2019 – Samenwerkend leren door Miranda de Hei

11 maart 2019 – Gamedidactiek door Martijn Koops

13 mei 2019 – ICT in het onderwijs door Michel van Ast

27 mei 2019 – Executieve functies/studievaardigheden door Ankie Remijn